MEB'den, şube müdürü ataması için yeni karar

Ana Sayfa » DERS NOTLARI » Osmanlı şehzadelerinin hakimiyet mücadelesi,hangi şehzadeler öldürüldü ?

Osmanlı şehzadelerinin hakimiyet mücadelesi,hangi şehzadeler öldürüldü ?

Osmanlı şehzadelerinin hakimiyet mücadelesi,hangi şehzadeler öldürüldü ?

 
1 Mayıs 2013 Çarşamba 10:03
Okunma: 1209
Yorum YapYazdır
 
Osmanlı şehzadelerinin hakimiyet mücadelesi,hangi şehzadeler öldürüldü ?

SEHZADELERIN HAKIMIYET MÜCADELESI

Ankara bozgunu, yüz sene zarfında Anadolu’nun hemen hemen tamamına yakin bir kısmı ile Rumeli’nin Tuna boylarına kadar en mühim yerlerini zapt eden Osmanlı Devleti için büyük bir felaket olmuştu. Ankara hezimeti ile başsız duruma düşen Osmanlı Devleti’nin Rumeli’deki toprakları Hıristiyan devletlerle çevrili olmasına rağmen bu devletin yıkılıp ortadan kalkmayışı, onun ne kadar sağlam temeller ve müesseseler üzerine kurulduğunu göstermektedir. Böyle tehlikeli bir dönemde Balkanlar’da, Osmanlı Devleti’ne karşı ayrılma veya isyan etme seklinde bir hareketin görülmemesi, Osmanlıların, buralarda yasayan Hıristiyan halka gösterdikleri adilane muameleden kaynaklanmaktadır. Müslüman Türkler, Balkanlar’daki Ortodoks halkı, Katoliklerin baskısından kurtarmak, onların dini inançlarına kimseyi karıştırmamakla din ve vicdan hürriyetine saygının en güzel örneklerini vermişlerdi. Gerçekten de hiç bir devletin idare tarzı, Osmanlıların idaresi kadar iyi olamazdı. Balkan halkları bu gerçeği çok acı tecrübeler sonunda anlamışlardı.

Öyle anlaşılıyor ki, Osmanlı şehzadeleri arasındaki çekiçme, Timur henüz sahnede iken ortaya çikmisti. Bu da Bursa’yi elde etme yüzünden olmustu. Nitekim Mehmet Çelebi, ailesinin Bursa’daki topraklarini istemeye kalkismis, fakat Timur’un Musa Çelebi’yi tutmasi yüzünden bundan vaz geçmisti. Babasi Yildirim Bayezid ile birlikte Timur’a esir düsen ve onun yaninda bulunan Musa Çelebi, Timur’un destek ve yakinligini kazanarak, Bursa ve Karesi bölgesine hakim olan kardesi Isa Çelebi ile çatismaya girer. Bu mücadeleden basarili çikan Musa Çelebi, Bursa’ya hakim olur. Fakat, Timur’un Anadolu’yu terk etmesinden sonra kuvvetlenen Isa Çelebi, eski payitaht olan Bursa’yi tekrar ele geçirir. Maglup olan Musa Çelebi ise Kütahya’daki dayisi Germiyanoglu’nun yaninda kalmaya mecbur olur. Muhtemelen oradan da Karamanoglu’nun yanina gitmisti.

Amasya’da bulunan sehzade Mehmed, Amasya, Canik, Tokat, Niksar ve Sivas taraflarinda bulunan yerli beylerden Kara Devletsah Kubadoglu, Gözleroglu, Köpekoglu, Kadi Burhaneddin Ahmed’in damadi Mezid Bey’le miicadele edip o havaliyi tamamen kendi nüfuz ve hükmü altina almisti. Subasi Eyne Bey’in tavsiyesi ile Bursa taraflarinda bulunan biraderi Isa Çelebi’ye müracaatla Anadolu’yu aralarinda taksim etme teklifinde bulundu ise de Isa Çelebi’nin kendisinin büyük kardes oldugunu söyleyip teklifi red etmesi üzerine Ulubat’ta baslayan muharebede (1404) Isa Çelebi, maglub olarak önce Yalova’ya, oradan da Istanbul’a gitti. Edirne’de bulunan Emir Süleyman’in, Imparator’dan Isa’yi istemesi üzerine, antlasma geregi olarak Isa Edirne’ye gönderildi.

Ulubat savasinda, Yildirim Bayezid’in meshur komutanlarindan olup Mehmed Çelebi’nin maiyetine giren Subasi Eyne Bey ile Isa Çelebi’nin yaninda yer alan Sari Timurtas Pasa maktul düsmüslerdi. Savasi müteakip Bursa’ya giren Mehmed Çelebi, hükümdarligim ilan etmesine ragmen, bir ihtiyat tedbiri olarak Timur’un adinin da bulundugu para bastirarak zekice bir siyaset takip etmistir. “Sikke-i müstereke” adi ile anilan bu paranin Bursa’da hicri 806 tarihinde basildigi anlasilmaktadir. Mehmet Çelebi, daha sonra Germiyanoglu Yakub Bey’in yaninda bulunan babasinin cesedini getirterek camiinin yanina gömdürmüstür.

Anadolu’daki bu mücadeleler devam ederken, en büyük sehzade olan Süleyman Çelebi (Emir Süleyman), Edirne’de Hiristiyan unsurlarin destegiyle güvenlik içindeydi. Bu esnada Sirbistan’da Lazar’in yerine geçen oglu Stefan (Istefan) hüküm sürüyordu. Georg Brankoviç de güney Sirbistan’da gücünü yaymaya çalisiyordu. Emir Süleyman, bu iki Sirp prensin çatismalarindan istifade etmeyi basardi. O, babasinin Anadolu topraklarini ele geçirmek ve kardeslerini ortadan kaldirarak Osmanli Devleti’ni yeniden eski durumuna getirmek istiyordu. Bu gayesini gerçeklestirebilmek için Selanik, Makedonya’nin bir bölümü, Mora, Trakya kiyilari, Marmara ve Karadeniz’de Istanbul’a en yakin kiyi kasabalari verilmek suretiyle Bizans’tan para ve askeri yardim saglandi. Bizans’in daha önce Osmanlilara ödemek zorunda oldugu vergi de kaldirildi. Böylece Emir Süleyman, kendi kardeslerine karsi yardim saglamak için agir bir bedel ödemis oluyordu. Kendisine en büyük rakip olarak Mehmed Çelebi’yi gören Emir Süleyman, kuvvetli bir ordunun basinda Isa Çelebi’yi Bursa üzerine gönderir. Mehmed Çelebi’ye bagli kalan Bursa’lilarin mukavemeti üzerine muvaffak olamayan Isa Çelebi, Bursa’yi atese verip yaktiktan sonra, Kastamonu’da bulunan Isfendiyar Bey’in yanina çekilir. Onunla ittifak halinde bulunan Aydinoglu Cüneyd, Saruhanoglu Hizirsah Bey ve Menteseoglu Ilyas Beylerle Mehmed Çelebi üzerine varip onunla savasmak istemisti. Fakat bu son tesebbüsünde de muvaffak olamayinca Karaman iline siginmak ister. Fakat bu arzusunu gerçeklestiremeden Eskisehir yakinlarinda yakalanarak öldürülür. Cesedi, Bursa’da Murad Hüdavendigar türbesi yanina gömülür. Isa Çelebi’nin öldürülmesi üzerine onunla ittifak halinde bulunan ve yukarida adi geçen Ege beylikleri, Mehmed Çelebi’nin hükümdarligini tanimak zorunda kalirlar. Böylece Mehmed ve Süleyman Çelebiler, devletin Anadolu ve Avrupa bölümlerinin hükümdarlari oldular.

Bununla beraber Emir Süleyman, devletin tamamini istiyordu. Bu yüzden ordusu ile kardesinin üzerine varip önce Bursa, sonra da Ankara’yi zapt etmisti. Bu kayiplardan sonra Amasya’ya çekilmek zorunda kalan Mehmed Çelebi, mücadeleden vaz geçme niyetinde degildi. Nitekim 1406 yilinda Yenisehir ovasinda kardesi Emir Süleyman ile savasmis, fakat maglub olarak tekrar Amasya’ya çekilmis ise de onu Rumeli’ye dönmek zorunda birakmak için çareler aramaya baslamisti. Anadolu’da dört yil kadar kalan Emir Süleyman’in, Sivrihisar yüzünden Karamanlilar’la arasinin açilmasini firsat bilen Mehmed Çelebi, yeni bir taktik deneyerek Karaman’da bulunan kardesi Musa Çelebi’yi kendisine bagli kalmak sartiyla Rumeli’ne göndermeye karar verir. Bu maksatla Karamanlilar’la Kirsehir’in Malya ovasinda bulunan Cemale kalesinde bulusan Mehmed Çelebi, Candaroglu Isfendiyar Bey ve Eflak voyvodasi Mirçe ile de müzakerelerde bulunmustu. Onlarin da muvafakati üzerine Candar iline gelen Musa Çelebi, Temmuz 1409′da Sinop’tan gemilerle Eflak’a geçer. Gerçi Emir Süleyman’in giiçlenip kendi bagimsizligini tehdid etmesinden korkan Eflak’in ve Sirp krali Stefan’in da destekleri saglanmisti. Musa Çelebi, Eflak’ta prensin kizi ile evlendi. Böylece Türkler, Ulahlar, Sirplar ve Bulgarlar’dan olusan bir ordu toplamayi basaran Musa Çelebi, Edirne üzerine yürür.

Musa Çelebi, Istanbul’a kaçmak üzere yola çikan Emir Süleyman’in yakalanip öldürülmesi ve bütün timarli sipahiler gibi sancak beylerinin de kendisine bagliliklarini bildirmeleri üzerine Rumeli’deki Osmanli eyaletlerinin yegane hakimi olarak Edirne’de tahta geçer. Böylece Emir Süleyman’in devleti, daha yetenekli ve enerjik Musa Çelebi’ye kalmisti. Gerçekten, cesur, gözü pek, faal bir kimse olan Musa Çelebi, Çelebi Mehmed’e olan bagliligini red ve inkar ederek hükümranligini ilan eder. Subat 1411 yilinda gerçeklesen hükümdarlik ilanindan sonra adina para bastiran Musa Çelebi, gerçek bir hükümdar gibi davranmaya baslar. Saray protokol ve merasimlerinde eski Osmanli saray geleneklerini kurmaya yeniden tesis etmeye çalisir.

Musa Çelebi, Emir Süleyman’a yardim eden Sirp despotu Stephan Lazaroviç üzerine yürüyerek önemli bir maden sehri olan Novo Brodo’yu zapt eder. Pravati ve köprü kalelerini de ele geçirmek suretiyle, karisiklik döneminde Osmanlilar’in Balkanlar’da kayb ettikleri topraklan geri alir. Bu esnada Emir Süleyman’in Rumeli’ye geçisi esnasinda Bizans’a biraktigi yerlerin çogunu geri alan Musa Çelebi, böylece Bizans’i da cezalandirmaya çalisiyordu. Istanbul’u karadan ve denizden kusatma altina alan Musa Çelebi, 1411 yilinda Silivri’ye gelmis ve Istanbul’u açlikla teslime zorlamak istemisti. Çagdas kaynaklarin ifadesine göre Musa Çelebi’nin tutumundan çekinen Manuel, Venedikliler’in de yardim etmemeleri üzerine sehri teslim etmeye karar verir. Ancak daha önce Musa Çelebi tarafindan Bizans’a gönderilen ve bilahare Manuel ile is birligi yapan Candaroglu Ibrahim Pasa’nin tavsiyesi ile hareket eden Manuel, Çelebi Mehmed’i Rumeli’ye geçirmek suretiyle Istanbul kusatmasini kaldirmak tesebbüsünde bulunur. Nitekim, Gebze kadisi Fazlullah’i Manuel’e göndererek onunla anlasan Çelebi Mehmed, önce Istanbul’a gelmis, 1412 senesinin Ekim ayinda da Çatalca yakininda bulunan Incegiz’de Musa Çelebi ile savasa girmistir.

Kardesler arasindaki mücadele esnasinda sik sik taraf degistirmekle dikkat çeken bir sahsiyet vardir. Aydinoglu Cüneyd Bey adini tasiyan bu zat, Aydin ilindeki mevkiini saglamlastirmak için bir dizi faaliyetlerde bulunmustu. Fakat sonunda Çelebi Mehmet duruma hakim olup eski birligi saglayinca onu Nigbolu muhafizligina getirmek zorunda kalmistir. Bununla beraber ona güvenemeyen Çeiebi Mehmet, onu bölgesinden alip uzaklastirmak ihtiyacini duymustu.

Baslangiçta gayet halim selim görünen Musa Çelebi’nin, sonralari sert bir tavir takinarak gerek beylerinin gerekse askerlerinin kendisine olan bagliligini kayb etmesi, yenilmesinde büyük bir rol oynamistir. O, Sofya’nin güneyinde bulunan Samakov kasabasi civarindaki Çamurlu sahrasindaki savasta ordusunun maglub olmasi üzerine yarali olarak Eflak’a dogru kaçmak isterken yakalanip 10 Temmuz 1413′te öldürülür. Musa Çelebi’nin ölüm haberi, büyük bir üzüntüye sebep olmustu. Nasinin Bursa’ya gelmesi üzerine sehri muhasara eden Karamanoglu Mehmed Bey, sür’atle geri çekilmek zorunda kaldi.

Musa Çelebi’nin vefati üzerine Osmanli hanedaninin bölünmesi sona ermis oluyordu. Çelebi Sultan Mehmed, babasinin topraklarini yeniden toparlamaya gayret ediyordu. Onbir yil süren bu karisiklik döneminden sonra Osmanli Devleti, Güneydogu Avrupa’daki bütün stratejik noktalari, Edirne, Sofya ve Üsküp’ü; Dogu Balkanlar’da da eski sehir ve yerlesim bölgelerini tekrar elde etmis oldu. Bunun sadece bir istisnasi vardi o da Çelebi Sultan Mehmed’e yardim karsiliginda Sirbistan’a birakilmis olan Nis’ti.

Kaynak: Osmanli tarihi

 
1 Mayıs 2013 Çarşamba 10:03
Okunma: 1209
Yorum YapYazdır
 
 
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Anket
 
Tarihte Bugün
1187 - Selahaddin Eyyubi, Kudüs'ü kuşattı.
1519 - Portekizli kaşif Ferdinand Magellan, 270 kişi ve 5 gemiyle İspanya'dan yola çıktı.
1633 - Galileo Galilei, İspanyol engizisyon mahkemesinde, dünyanın güneşin etrafında döndüğünü söylediği için yargılandı.
1922 - Fransız ve İtalyan kuvvetleri Çanakkale'den çekildi.
1928 - İtalya'da "Yüksek Faşist Konsey" en yüksek yasama organı oldu.
1933 - Başbakan İsmet İnönü ve Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'ın, Sofya'yı ziyaretinde, 1929 Tarafsızlık Antlaşması'nın süresi uzatıldı.
1937 - İkinci Türk Tarih Kurultayı, Dolmabahçe Sarayı'nda toplandı.
1937 - Dolmabahçe Sarayı Veliaht Dairesi'nde, Atatürk'ün de isteğiyle, Türkiye'nin ilk resim ve heykel müzesi açıldı.
1942 - Ukrayna'nın Letiçiv kentinde, Alman SS birlikleri, iki gün çinde yaklaşık 3 bin yahudiyi öldürdüler.
1946 - Fransa'da Cannes Film Festivali başladı.
1946 - Basın Yasası TBMM'de kabul edildi.
1951 - Türkiye'nin NATO'ya katılması kabul edildi.
1969 - John Lennon, The Beatles'dan ayrıldı.
1974 - Honduras'da kasırga: 10 bin kişi öldü.
1977 - Kuzey Vietnam, Birleşmiş Milletler'e kabul edildi.
1980 - Başbakanlığa emekli Amiral Bülent Ulusu atandı.
1981 - İran 149 solcu militanı idam ettiğini açıkladı.
1984 - Beyrut'ta ABD elçiliğine patlayıcı yüklü kamyonla intihar saldırısı yapıldı; 22 kişi öldü.
1988 - Naim Süleymanoğlu, Seul Olimpiyat Oyunlarında halter dalında 6 dünya rekoru kırdı.
1990 - Güney Osetya, Gürcistan'dan bağımsızlığını ilan etti.
1994 - Bakü'de petrol anlaşması imzalandı. İngiliz BP, Amerikan Amaco, Penzol, Rus Lukoil ve TPAO, bir konsorsiyum oluşturdu.
1995 - Deniz Baykal, Necdet Menzir'in görevden alınma isteğini reddeden Başbakan Tansu Çiller'le yürüttüğü DYP-CHP koalisyon hükümetini bozdu. Tansu Çiller hükümetin istifasını Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e verdi.
2002 - İsrail askerleri, Filistin Devlet Başkanı Yaser Arafat'ın karargahındaki üç binayı havaya uçurdu.
622 - Muhammed ile Ebu Bekir, Medine'ye ulaştı.
 
 
Kurumsal

İçerik

EĞİTİM

KPSS

MEMUR

Yukarı Çık